Ile Unia Europejska wydaje na obronność?

Dodaj Typelka jako preferowane źródło w Google Nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach →

Rosnące napięcia geopolityczne to jeden z największych problemów, z jakimi mierzy się obecnie Unia Europejska. Które z państw wydaje na nią najwięcej?

---

Obronność znacząco zyskała w oczach polityków – zwiększono europejskie wydatki na przemysł zbrojny. Wedle danych Rady Europejskiej w 2024 roku wydano 343 miliardy euro na obronność, a w 2025 roku ta liczba miała wynieść nawet 381 miliardów. To dobra informacja, szczególnie biorąc pod uwagę ciągle powracające pytanie czy Unia Europejska może się rozpaść a także nowe, równie trudne do oszacowania szanse na to, czy USA opuści NATO.

Wydatki na zbrojenia. Ile PKB wydaje UE na obronność?

Całkowite wydatki państw członkowskich UE na obronność zdecydowanie wzrosły. Jeszcze 20 lat temu wydawano 219 miliardów. Te przez moment spadały. Jednak sytuacja geopolityczna, wojny na terenie Ukrainy, konflikty na Bliskim Wschodzie, fale uchodźców do Europy sprawiły, że trzeba było dokonać wielu, dość konkretnych zmian. Tak kształtowały się wydatki EU na obronność.

Które państwa UE wydają najwięcej na wojsko?

Polska jest niekwestionowanym liderem rankingu, zajmując pierwsze miejsce w Unii Europejskiej pod względem procentowego udziału wydatków na obronę w PKB. W 2024 roku Polska wydała około 3.75% PKB na obronność! Jak wygląda sytuacja w innych państwach?

Warto zauważyć, że kraje położone we wschodniej części UE, bezpośrednio graniczące z Rosją lub Białorusią, wykazują największą dynamikę wzrostu wydatków w dziedzinie obronności. Jest to bezpośrednio związane z ich położeniem i dostrzeganiem zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego.

Raport McKinsey & Company z lutego 2025 roku wskazuje, że średnie wydatki na obronność wśród europejskich krajów NATO wyniosły w 2024 roku 2,2% PKB.  Jednak istnieją znaczne różnice między poszczególnymi państwami. Według analizy EconPol Europe, całkowite wydatki na cele NATO wraz z kandydującą Szwecją przekroczą 1,2 biliona euro, co stanowi 2,6% łącznego PKB. 

Warto jednak odnotować, że część krajów UE wciąż nie osiąga 2% PKB na obronność. Należy głównie wskazywać na państwa NATO, bo te zostały do tego zobligowane. Stan geopolityczny i wywierana przez niego presja powodują jednak, że coraz więcej krajów europejskich planuje zwiększyć swoje wydatki na obronność do poziomu 3% lub nawet 3,5% PKB w najbliższych latach.

Przemysł obronny w Unii Europejskiej

Europa walczy o niezależność, bo choć spora część importu uzbrojenia europejskich państw NATO pochodzi ze Stanów Zjednoczonych (głównie w postaci myśliwców i śmigłowców) to Unia Europejska również intensywnie rozwija własny potencjał w dziedzinie obrony. Doskonałym  przykładem jest współpraca międzynarodowa przy projektach takich jak śmigłowiec Tiger (współpraca pomiędzy Francją, Niemcami, Polską i Włochami). 

Francja oraz Włochy przewodzą europejskim wysiłkom na rzecz zmniejszenia zależności od zewnętrznych dostawców. Kraje członkowskie powinny działać wspólnie nie tylko we własnych ramach, ale także na szczeblu UE. Współpraca strukturalna ma kluczowe znaczenie w dążeniach do celu obrony terytorium UE. W 2024 roku obroty przemysłu obronnego UE wzrósł o ponad 48 procent. Tak prezentują się zmiany z ostatnich lat.

Wydatki Polski na obronność

Polska zanotowała najwyższe wydatki w Unii Europejskiej, przeznaczając w 2023 roku aż 3.5% PKB na cele wojskowe. W 2024 roku wzrosły one do 3.75%! Należy dodać jeszcze wykorzystanie programu SAFE. Należy także wskazać, że pod koniec 2025 roku Ministerstwo Obrony Narodowej przedstawiło poprzez ministra Władysława Kosiniaka-Kamysza Program Rozwoju Sił Zbrojnych RP do 2039 roku.

Wedle niego armia ma liczyć pół miliona żołnierzy, dodatkowo powstać ma rezerwa wysokiej gotowości. Ponadto ma powstać bardzo konkretny plan obrony przeciwrakietowej, przeciwlotniczej i przeciwdronowej. Przygotowano także plany rozbudowy floty poprzez programy Miecznik, Orka, Ratownik, Delfin i Kormoran II. Nie można zapominać także o Tarczy Wschód.

Czym ma być Tarcza Wschód?

To program odstraszania i obrony, który ma wzmocnić odporność Polski na zagrożenia militarne z kierunku wschodniego. Powstanie jest planowane na lata 2024-2028. Obejmie całą długość północnej i wschodniej granicy Polski, gdzie w zależności od warunków terenowych powstaną fortyfikacje, zapory, rowy przeciwczołgowe, systemy obserwacyjne oraz centra logistyczne.Całość ma ograniczyć mobilność potencjalnego przeciwnika i zwiększyć zdolności obronne Polski.

Obrona granic jest wyraźnie zawarta w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 26 jasno określa, że jednym z podstawowych zadań Sił Zbrojnych RP jest ochrona granicy państwowej. Konstytucja przypisuje odpowiedzialność za integralność terytorialną i nienaruszalność granic Polski bezpośrednio Siłom Zbrojnym, podkreślając fundamentalne znaczenie ochrony granic dla suwerenności państwa.

---