L4: ile jest płatne i kto wypłaca zwolnienie lekarskie?

Dodaj Typelka jako preferowane źródło w Google Nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach →

Trwa okres jesienny. Przejście z ciepłego lata do chłodnej jesieni to czas wzmożonych chorób i częstszych wizyt u lekarza. Jednym z najbardziej popularnych zwolnień lekarskich jest L4, czyli zwolnienie z pracy z powodu przebytej choroby. Sprawdzamy jak obecnie działa L3, ile jest płatne i kto wypłaca zwolnienie lekarskie w 2026 roku?

---

Ile procent pensji dostajesz na L4?

W typowej sytuacji osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim otrzymuje 80% podstawy swojej pensji. Zasada dotyczy zarówno wynagrodzenia chorobowego wypłacanego na początku nieobecności pracownika, jak i późniejszego zasiłku chorobowego. Także pobyt w szpitalu jest obecnie standardowo rozliczany w wysokości 80% podstawy.

Kwota różni się od zwykłej pensji. Znaczenie mają między innymi wcześniejsze zarobki, premie i dodatki wliczane do podstawy oraz długość zatrudnienia. Jeśli pracownik jest zatrudniony krócej niż 12 miesięcy, pod uwagę bierze się odpowiednio krótszy okres i wtedy procent wyliczany jest indywidualnie.

80 procent: zasada ogólna

Standardowe zwolnienie z powodu choroby jest płatne w wysokości 80% podstawy. Dotyczy to zwykłej choroby i pozostania w domu. Dotyczy to infekcji, grypy, urazu niezwiązanego z pracą czy rekonwalescencji po zabiegu operacyjny. Pracodawca może mieć korzystniejsze zasady dla pracownika i wypłacać więcej, ale ustawowa zasada mówi o 80%.

Dla pracownika zatrudnionego na umowie o pracę pierwsza część choroby jest rozliczana jako wynagrodzenie chorobowe. Przysługuje ono łącznie przez maksymalnie 33 dni niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym. U osób po 50. roku życia limit wynosi 14 dni. Krótszy limit zaczyna obowiązywać od roku następującego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.

Kiedy się należy pełna pensja?

Omawiane 80% pensji to typowy standard, jednak są sytuacje, gdzie pracodawca powinien wypłacić pełne 100% wynagrodzenia. Dotyczy to między innymi choroby przypadającej w czasie ciąży u kobiet, wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz nieobecności związanej z wymaganymi badaniami albo pobraniem krwi lub narządów od osób, które są zarejestrowane w państwowej bazie dawców np. szpiku.

Pełne 100% pensji przy zwolnieniu chorobowym L4 przysługuje także w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. W takiej sytuacji świadczenie jest jednak związane z ubezpieczeniem wypadkowym i jest ono rozliczane w inny sposób. Określenie „pełna pensja” jest więc pewnym uproszczeniem. Chodzi o 100% wyliczonej podstawy, a nie zawsze dokładnie taką samą kwotę, jaka wpłynęłaby na konto za normalnie przepracowany miesiąc.

Kto wypłaca pieniądze?

Przy umowie o pracę przez pierwsze 33 dni choroby w roku pieniądze finansuje pracodawca. W przypadku osoby objętej limitem 14 dni pracodawca płaci właśnie przez pierwsze 14 dni. Jest to wynagrodzenie chorobowe.

Od 34. dnia choroby, a w przypadku krótszego limitu od 15. dnia, pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy. Odpowiedź na pytanie kto wypłaca zasiłek chorobowy zależy wtedy również od wielkości płatnika składek.

Jeżeli płatnik zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, sam ustala prawo do świadczenia i wypłaca zasiłek swoim ubezpieczonym. Jeśli zgłoszonych jest nie więcej niż 20 osób, świadczenie wypłaca bezpośrednio ZUS. Liczbę ubezpieczonych ustala się zasadniczo według stanu na 30 listopada poprzedniego roku.

L4 przy umowie zlecenia i własnej działalności

Przy umowie zlecenia sytuacja wygląda inaczej niż na etacie. L4 na umowę zlecenie nie jest automatycznie płatne przy okazaniu zwolnienia lekarskiego. Zleceniobiorca musi być objęty ubezpieczeniem chorobowym, które w przypadku zlecenia jest co do zasady dobrowolne, o ile dana osoba może do niego przystąpić.

Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym prawo do zasiłku powstaje zasadniczo po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. W niektórych sytuacjach wcześniejsze okresy ubezpieczenia mogą zostać doliczone. Zleceniobiorca nie ma wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni tak jak pracownik etatowy. Jeśli spełnia warunki, przysługuje mu zasiłek chorobowy. Jego wysokość zależy od przychodu, od którego była opłacana składka zdrowotna na ubezpieczenie chorobowe.

Podobnie wygląda sytuacja osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Przedsiębiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Standardowo prawo do zasiłku powstaje po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia, a świadczenie przedsiębiorcy wypłaca ZUS. Warto pamiętać, że PIP zajmuje się tylko do kwestii przestrzegania ogólnych przepisów prawa pracy. Za kontrolę l4 odpowiada ZUS.

Zwolnienie na dziecko i inne przypadki szczególne

Potoczne określenie L4 na dziecko nie jest w praktyce prawdziwe. Nie oznacza zwykłego zwolnienia rodzica z powodu jego własnej choroby. Jeżeli rodzic musi przerwać pracę, aby opiekować się chorym dzieckiem, może otrzymać zasiłek opiekuńczy. Jego wysokość wynosi 80% podstawy.

W przypadku chorego dziecka do 14. roku życia zasiłek opiekuńczy może przysługiwać maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym. Jeżeli dziecko ma więcej niż 14 lat, podstawowy limit wynosi 14 dni.

Warto pamiętać również o maksymalnej długości samego zasiłku chorobowego. Standardowo może być pobierany przez maksymalnie 182 dni. Okres ten może być jednak wydłużony w szczególnych momentach i groźniejszych chorobach.

---