
W 2026 roku przedsiębiorcy muszą uwzględnić nowe stawki składek ZUS. Ich wysokość zależy m.in. od rodzaju ubezpieczenia oraz korzystania z dostępnych ulg.
W 2026 roku przedsiębiorca opłacający pełne składki na ubezpieczenia społeczne musi liczyć się z wyższymi kosztami niż osoby korzystające z preferencyjnych form ZUS. Podstawę wymiaru stanowi co do zasady 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 roku daje to podstawę w wysokości 5652 zł.
Jeżeli przedsiębiorca opłaca również dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, suma składek społecznych wynosi 1788,29 zł miesięcznie. Kwota ta obejmuje ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe. Samo ubezpieczenie chorobowe nie jest obowiązkowe dla osoby prowadzącej działalność, dlatego przedsiębiorca może zdecydować, czy chce je opłacać.
Na pełny koszt prowadzenia firmy wpływa jednak nie tylko składka zdrowotna, ale również składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli przedsiębiorca jest zobowiązany do ich opłacania. Do tego dochodzi składka zdrowotna przedsiębiorcy, której wysokość zależy m.in. od wybranej formy opodatkowania i osiąganych dochodów lub przychodów.
W praktyce oznacza to, że odpowiedź na pytanie, ile wynosi składka ZUS, nie zawsze będzie jedną stałą kwotą. Inaczej wygląda miesięczne obciążenie osoby płacącej pełne składki społeczne, inaczej przedsiębiorcy korzystającego z ulg, a osobno należy uwzględnić składkę zdrowotną. Dlatego przy wyliczaniu całkowitego kosztu ZUS trzeba wziąć pod uwagę wszystkie elementy rozliczenia.
W przypadku przedsiębiorcy opłacającego pełny ZUS podstawą wymiaru składek społecznych w 2026 roku jest 5652 zł. Od tej kwoty naliczane są poszczególne ubezpieczenia. Składki ZUS obejmują przede wszystkim ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz, jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na dobrowolne ubezpieczenie, chorobowe.
Największą część stanowi składka emerytalna. W 2026 roku wynosi ona 19,52 proc. podstawy, czyli 1103,27 zł miesięcznie. Składka rentowa to 8 proc., co przy podstawie 5652 zł daje 452,16 zł. Z kolei dobrowolna składka chorobowa wynosi 2,45 proc., czyli 138,47 zł miesięcznie.
Osobno należy uwzględnić składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Jej wysokość zależy od obowiązującej stopy procentowej, dlatego nie zawsze będzie identyczna dla każdego przedsiębiorcy. Przy podstawowej stawce 1,67 proc. wynosi ona 94,39 zł miesięcznie. W efekcie przedsiębiorca powinien patrzeć na ZUS całościowo, ponieważ do składek społecznych dochodzą również inne obowiązkowe obciążenia.
Warto też pamiętać, że ubezpieczenie chorobowe jest dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą dobrowolne. Rezygnacja z niego oznacza niższe miesięczne obciążenie, ale jednocześnie brak ochrony z tego ubezpieczenia. Dlatego przed wyborem wariantu warto sprawdzić nie tylko to, ile wynosi składka ZUS, lecz także jakie świadczenia wiążą się z poszczególnymi ubezpieczeniami.
Składka zdrowotna przedsiębiorcy jest niezależnym elementem miesięcznych obciążeń związanych z prowadzeniem działalności. Jej wysokość zależy przede wszystkim od wybranej formy opodatkowania. W przypadku przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej składka wynosi 9 proc. podstawy wymiaru, natomiast przy podatku liniowym jest to 4,9 proc. podstawy.
Przy skali podatkowej i podatku liniowym wysokość składki jest powiązana z dochodem przedsiębiorcy. Jednocześnie obowiązuje minimalna podstawa wymiaru. Od 1 lutego 2026 roku wynosi ona 4806 zł, czyli tyle, ile minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące na początku roku składkowego. Oznacza to, że minimalna składka zdrowotna dla tych przedsiębiorców wynosi 432,54 zł miesięcznie. Za styczeń 2026 roku obowiązywała jeszcze niższa minimalna składka w wysokości 314,96 zł.
Inaczej wygląda rozliczenie przedsiębiorców korzystających z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W tym przypadku wysokość składki zależy od poziomu przychodów osiągniętych od początku roku. W 2026 roku przy przychodach do 60 tys. zł składka wynosi 498,35 zł miesięcznie, przy przychodach powyżej 60 tys. zł do 300 tys. zł jest to 830,58 zł, a po przekroczeniu 300 tys. zł wzrasta do 1495,04 zł.
Warto pamiętać, że ulgi dotyczące składek społecznych nie zwalniają przedsiębiorcy z opłacania składki zdrowotnej. Dotyczy to również osób korzystających z ulgi na start, preferencyjnych składek czy małego ZUS plus. Dlatego odpowiadając na pytanie, ile wynosi składka ZUS dla jednoosobowej firmy, trzeba zawsze uwzględnić nie tylko składki społeczne, ale także sposób wyliczenia składki zdrowotnej.
Początkujący przedsiębiorcy mogą skorzystać z kilku rozwiązań, które pozwalają ograniczyć wysokość obowiązkowych obciążeń. System ulg został pomyślany tak, aby osoba rozpoczynająca działalność nie musiała od razu płacić pełnych składek społecznych. W zależności od sytuacji można skorzystać z ulgi na start, preferencyjnych składek, a później także z małego ZUS plus. Każde z tych rozwiązań ma jednak własne warunki i limity czasowe.
Warto przy tym pamiętać, że preferencje dotyczą przede wszystkim składek na ubezpieczenia społeczne. Nie oznaczają automatycznego zwolnienia ze składki zdrowotnej, która jest rozliczana na odrębnych zasadach. Dlatego rzeczywiste miesięczne obciążenie nowej firmy zależy od tego, z jakiej ulgi korzysta przedsiębiorca oraz w jaki sposób rozlicza podatek.
Ulga na start to rozwiązanie przeznaczone dla osób, które rozpoczynają działalność gospodarczą. Pozwala przez maksymalnie 6 miesięcy kalendarzowych nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne, czyli emerytalnej, rentowej, wypadkowej i chorobowej. W tym okresie przedsiębiorca opłaca natomiast składkę zdrowotną, której wysokość zależy od sposobu opodatkowania oraz osiąganych dochodów lub przychodów.
Z ulgi można skorzystać, jeśli przedsiębiorca rozpoczyna działalność po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po co najmniej 60 miesiącach od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Istotny jest również warunek dotyczący wykonywania usług dla byłego pracodawcy. W ramach ulgi przedsiębiorca nie może wykonywać na jego rzecz takich samych czynności, które wcześniej wykonywał jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku.
Po zakończeniu sześciomiesięcznego okresu przedsiębiorca może przejść na preferencyjne składki społeczne, jeśli spełnia wymagane warunki. Dzięki temu system ulg pozwala stopniowo zwiększać obciążenia związane z prowadzeniem firmy, zamiast od pierwszego dnia działalności przechodzić na pełne składki. Warto jednak pamiętać, że ulga na start nie jest obowiązkowa, dlatego przedsiębiorca może z niej zrezygnować i od początku opłacać składki społeczne.
Mały ZUS plus jest rozwiązaniem dla przedsiębiorców prowadzących działalność na mniejszą skalę. W 2026 roku mogą z niego korzystać osoby, których przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 tys. zł, przy spełnieniu pozostałych warunków ustawowych. Wysokość składek społecznych jest uzależniona od dochodu przedsiębiorcy, dzięki czemu przy niższych zarobkach obciążenie może być mniejsze niż przy standardowym ZUS.
Ulga może być wykorzystywana przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu każdych 60 miesięcy prowadzenia działalności. Trzeba jednak pamiętać, że Mały ZUS plus dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, a nie składki zdrowotnej. Składka zdrowotna jest nadal opłacana na zasadach właściwych dla wybranej formy opodatkowania.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą mają obowiązek opłacić składki ZUS oraz przekazać wymagane dokumenty rozliczeniowe do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Dotyczy to zarówno osoby prowadzącej jednoosobową działalność, jak i przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników. Jeżeli 20. dzień miesiąca przypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.
Pełne składki społeczne to 1788,29 zł miesięcznie z chorobowym, plus składka zdrowotna.
Nowa firma może skorzystać z ulgi na start i przez 6 miesięcy nie płacić składek społecznych. Pozostaje jednak obowiązek opłacania składki zdrowotnej.
Przedsiębiorca powinien opłacić składki do 20. dnia następnego miesiąca. Jeśli termin wypada w dzień wolny, przesuwa się na kolejny dzień roboczy.