Stan Lee. Ikona Marvela i twórca niezapomnianych bohaterów

Dodaj Typelka jako preferowane źródło w Google Nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach →

Stan Lee jest legendą! Jego wizja i kreatywność na zawsze odmieniły świat komiksu, a stworzone przez niego postacie wciąż rozpalają wyobraźnię milionów fanów na całym świecie.

---

Stan Lee był amerykańskim scenarzystą, redaktorem i wydawcą, który przez dekady pełnił funkcję redaktora naczelnego, a później wydawcy i prezesa Marvel Comics. Był nie tylko twórcą, ale i ambasadorem marki Marvel. Charyzma, poczucie humoru i charakterystyczny styl uczyniły go ikoną popkultury, rozpoznawalną na całym świecie. Edukację na poziomie średnim zakończył w 1939 roku, wcześniej niż jego rówieśnicy. Wtedy trafił do Timely Comics – firmy, która po latach miała przekształcić się w potęgę znaną jako Marvel Comics. To właśnie tam, u boku genialnych rysowników, takich jak Jack Kirby i Steve Ditko, zaczął swoją wielką karierę!

Kim był Stan Lee?

Stanley Martin Lieber urodził się w Nowym Jorku w 1922 roku w rodzinie żydowskich imigrantów z Rumunii. Już w latach szkolnych przejawiał pasję do pisania i snuł plany przyszłości w roli pisarza. Pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywał poprzez realizację drobnych zleceń – redagował nekrologi dla agencji prasowych oraz pisał teksty zachęcające do prenumeraty dziennika „New York Herald Tribune”. Podejmował się również innych prac dorywczych – jako goniec biurowy czy dostawca kanapek.

Stan Lee wprowadził na karty komiksów postacie z krwi i kości, które oprócz nadludzkich mocy, zmagały się z ludzkimi problemami, wątpliwościami i słabościami. Ten prosty, a zarazem rewolucyjny pomysł sprawił, że czytelnicy mogli utożsamiać się z bohaterami, a postacie Marvela zyskały nieśmiertelność, która trwa do dziś, czego dowodem są kolejne premiery filmowe i serialowe w tej stajni! Stan Lee zrewolucjonizował świat komiksów i odmienił oblicze amerykańskiej popkultury, zmarł w Los Angeles 12 listopada 2018 roku w wieku blisko 96 lat.

Stan Lee i powstanie Marvela

Stan Lee pracował w Timely Comics od końcówki lat trzydziestych, ale przełom nastąpił na początku lat sześćdziesiątych. Wydawnictwo, znane wówczas jako Atlas Comics, z trudem konkurowało z dominującym na rynku DC Comics. Lee, znużony dotychczasową pracą był gotów do odejścia z branży komiksowej. Kluczową rolę w jego twórczym zwrocie odegrała żona, Joan. To ona zachęciła go do stworzenia historii, która zerwałaby z konwencją idealizowanych herosów w stylu DC.

Zasugerowała, by skupił się na wewnętrznych przeżyciach postaci i pokazał ich losy w realiach bliższych czytelnikowi. Tak w 1961 roku powstała Fantastyczna Czwórka – pierwsza drużyna superbohaterów z ludzkimi przywarami. Ich sukces otworzył drzwi dla całej fali nowych, niedoskonałych herosów i zapoczątkował pasmo sukcesów firmy, którą niebawem przemianowano na Marvel Comics.

---

---

Co stworzył Stan Lee?

Stan Lee, we współpracy z wybitnymi artystami, powołał do życia panteon najbardziej znanych postaci w historii komiksu. To on jest współtwórcą takich ikon jak Spider-Man, Iron Man, Hulk, Thor, Daredevil, Doktor Strange, Czarna Pantera czy uniwersum X-Men. Jego historie charakteryzowały się dynamiczną akcją, ale przede wszystkim skupiały się na przeżyciach i motywacjach bohaterów, co stanowiło o ich wyjątkowości i trwałej popularności. Dziedzictwo tych postaci jest wciąż żywe, a każda najnowsza premiera Marvela przyciąga do kin i na platformy streamingowe miliony widzów.

Stan Lee. Czym zajmował się przed Marvelem?

Tak jak wspominałem wcześniej, zanim na stałe związał się z branżą komiksową, młody Stanley Lieber podejmował się różnych prac dorywczych. Pisał nekrologi dla agencji prasowej, był chłopcem na posyłki, a także pracował przy redagowaniu materiałów dla krajowego centrum gruźlicy. W trakcie II wojny światowej służył w wojsku w korpusie łączności (Signal Corps), gdzie pisał scenariusze do filmów szkoleniowych i propagandowych oraz tworzył hasła reklamowe.

Pierwszy krok na drodze do legendy był podyktowany… wstydem. Kiedy w maju 1941 roku Stanley Lieber spełniał swoje marzenie o byciu pisarzem, publikując pierwszy tekst „Captain America Foils the Traitor’s Revenge” w Captain America Comics #3, nie podpisał go swoim nazwiskiem. Stworzył pseudonim „Stan Lee” (od „Stanley”), ponieważ uważał komiksy za medium gorszej kategorii. Prawdziwe nazwisko rezerwował na przyszłość, wierząc, że pewnego dnia stworzy pod nim wiekopomne dzieło – „wielką amerykańską powieść”.

Ile komiksów stworzył Stan Lee?

Określenie dokładnej liczby komiksów, które tworzył lub współtworzył Stan Lee, jest niemal niemożliwe. Jego kariera jako scenarzysty i redaktora trwała kilkadziesiąt lat – w tym czasie współtworzył setki, a być może nawet tysiące zeszytów. Przez wiele lat pisał scenariusze do kilku najważniejszych serii Marvela jednocześnie. Stan Lee był jednym z najbardziej płodnych twórców w historii komiksu.

Lista komiksów stworzonych przez Stana Lee

Poniżej znajduje się lista wybranych, najważniejszych postaci i serii, które współtworzył Stan Lee, wraz z przybliżonymi datami i liczbą zeszytów z jego oryginalnym wkładem scenariuszowym

• Fantastyczna Czwórka – ponad 100 zeszytów (1961-1972)
• The Amazing Spider-Man – ponad 100 zeszytów (1963-1972)
• The Incredible Hulk – 6 zeszytów (1962-1963)
• Thor (w ramach “Journey into Mystery”) – kilkadziesiąt zeszytów (1962-1966)
• The X-Men – 19 zeszytów (1963-1966)
• Iron Man (w ramach “Tales of Suspense”) – kilkadziesiąt zeszytów (1963-1968)
• Daredevil – około 50 zeszytów (1964-1969)
• Doctor Strange (w ramach “Strange Tales”) – kilkadziesiąt zeszytów (1963-1966)

Filmografia Stana Lee

Stan Lee był również znany ze swoich licznych, humorystycznych występów cameo w filmach opartych na komiksach Marvela. Jego krótkie pojawienia się na ekranie stały się tradycją. Fani produkcji Marvela czekali na pojawienie się Stana Lee na ekranie z wypiekami na twarzy! Zagrał epizodyczne role w dziesiątkach produkcji, od “X-Men” (2000) po “Avengers: Koniec gry” (2019), wcielając się między innymi w sprzedawcę hot-dogów, listonosza, bibliotekarza czy pasażera autobusu. Wokół jego występów narosła legenda. Mało kto jednak wie, że nie były one dziełem przypadku, lecz wynikały ze specjalnej, wieloletniej umowy z Marvelem. Gwarantowała mu ona stałe miejsce w filmowym uniwersum.

---