
Książki o liderach politycznych zawsze cieszyły się zainteresowaniem. Jakie są najlepsze książki biograficzne o politykach? A jakie filmy biograficzne wybrać?
Nie od dziś wiadomo, że wielką popularnością globalnej publiki cieszą się biografie nie tylko lokalnych przywódców. Przykładowo, wybory prezydenckie w USA to wydarzenie, które śledzi cały świat. Z racji pozycji Stanów Zjednoczonych każdy ich przywódca ma wielkie znaczenie dla wszystkich kontynentów i tak było zawsze. Jeśli chodzi o filmy biograficzne, nie każdy polityk może na takowy liczyć. Tych doczekują się tylko najwięksi, a co zrozumiałe – najlepsze filmy biograficzne tworzą o swoich Amerykanie. Jednakże biografie polskich polityków także można oglądać na kinowych bądź telewizyjnych ekranach.
Nazwiska Stevena Spielberga przedstawiać nikomu nie trzeba. Słynny reżyser był odpowiedzialny także za film biograficzny jednego z najbardziej znanych polityków w dziejach. Biografie światowych przywódców nie mogą obejść się bez Abrahama Lincolna. Ta produkcja to nie tylko wspomnienia męża stanu USA, ale precyzyjne opisanie wydarzeń z 1865 roku, gdy wciąż młode państwo przechodziło burzliwą dyskusję na temat legalności niewolnictwa.
Ale nie tylko samą Ameryką człowiek żyje. Mówiąc o biografiach wielkich polityków, nie sposób nie wspomnieć o produkcji nieco starszej, bo z 1982 roku. Wówczas to Richard Attenborough wyreżyserował biografię Mahatmy Gandhiego, duchowego przywódcy narodu indyjskiego, który walczył o niepodległość Indii. Walka o powstanie tego filmu trwała przez 20 lat, a jego realizacja budziła spore ryzyko, mając na uwadze rolę Gandhiego w światowych wydarzeniach pierwszej połowy XX wieku.
Film nagrodzony dwoma Oscarami, w tym prestiżowym za rolę pierwszoplanową, którą otrzymał Gary Oldman. “Darkest Hour” to produkcja z 2017 roku dotycząca wspomnień męża stanu z Wielkiej Brytanii – premiera Winstona Churchilla. Film koncentruje się jednak nie tyle na całej sylwetce słynnego polityka, ale na okresie II wojny światowej – od pierwszych dni inwazji III Rzeszy, po Dunkierkę czy negocjacje z Hitlerem.
Oczywiście polskie filmy biograficzne również mogą znaleźć swoje miejsce w zestawieniach. Niektórzy Lecha Wałęsę lubią i szanują, inni mają go dość – ale niezależnie od sympatii, nie da się stwierdzić, że nie jest to jeden z najważniejszych polskich polityków po upadku komunizmu. Zresztą sam Wałęsa walnie się do tego przyczynił, a produkcja Andrzeja Wajdy opowiada jego historię. Zwolennicy doceniają zmysł słynnego reżysera i jakość stworzonej produkcji, krytycy – zarzucają zbyt lukierkowe podejście do tematu. Najlepiej obejrzeć i ocenić samemu. Tytułowego bohatera zagrał Robert Więckiewicz.
Podobnie – różne zdanie można mieć o Józefie Piłsudskim, ale nie da się ukryć, że biografia polityka urodzonego na Litwie i osiadłego w Sulejówku to jedna z najważniejszych pozycji z XX-wiecznej historii Polski. Produkcja Michała Rosy podchodzi do tego tematu w trochę inny sposób, jest to kino bardziej awanturnicze, przedstawiające przyszłego marszałka rozdartego między żoną i kochanką, w tym wszystkim dążącego do wywalczenia niepodległości Polski po II wojnie światowej. Przedstawiona historia zaczyna się bowiem już w 1901 roku. W rolę Piłsudskiego wcielił się nie kto inny, jak Borys Szyc.
Filmy biograficzne mają jednak to do siebie, że nigdy nie przedstawią sylwetki wybranych polityków tak dogłębnie, jak utwory literackie. Stąd na rynku pełno jest książek będących zarówno biografiami polskich polityków, jak i biografiami światowych przywódców. Oczywiście dominują USA, zarówno w kontekście kwestii prezydenckich, jak i wyborów parlamentarnych. Jakie są najlepsze książki biograficzne o politykach?
Nie chodzi tu bynajmniej o słynną powieść Władysława Reymonta, a o autobiografię światowego przywódcy USA, Baracka Obamy. Pierwszy czarnoskóry prezydent w historii Stanów Zjednoczony na blisko 900 stronach przedstawia historię swojego życia, zmiany, jakie przechodził, decyzje, jakie podejmował i wiele, wiele innych wątków. Mając na uwadze, jaką popularnością cieszył się swego czasu Obama, nie może dziwić, że “Ziemia obiecana” była w Polsce bestsellerem.
Dosyć przydługawy tytuł książki pióra Michała Sutowskiego, który jednak doskonale oddaje to, czego dotyczy. Polski lider sceny politycznej lat 90. Aleksander Kwaśniewski pod wieloma względami był fenomenem i powiewem nowoczesności w naszym kraju, choć obecnie jest kojarzony z innymi elementami swojej prezydentury. Powyższa pozycja dotyczy jednak okresu do roku 1995, czyli do momentu zwycięstwa z Lechem Wałęsą w wyborach prezydenckich.
Autobiografia Billa Clintona, który wykorzystał odpowiedni moment, do szczegółowego zaprezentowania wielu wątków swojego życia. Kilka z nich było trudnych, wcześniej nieujawnionych. Oczywiście Clinton nie mógł nie poruszyć najgłośniejszego wątków dotyczącego jego osoby, czyli romansu z Moniką Lewinsky, z powodu którego wybuchł jeden z największych skandali obyczajowych w historii Stanów Zjednoczonych. Tytuł jest oceniany na ogół pozytywnie, choć wspomnienia męża stanu, który rządził USA w latach 1993-2001, zajmują 850 stron.
Kilka tomów historii o “Żelaznej damie”. Jedna z najpotężniejszych kobiet w dziejach została przedstawiona przez Charlesa Moore’a. Biografia polityk rodem z Wielkiej Brytanii przedstawia wiele aspektów związanych nie tylko z rządzeniem Zjednoczonym Królestwem, ale i funkcjonowaniem kobiety w świecie zdominowanym przez mężczyzn.
Każda biografia polskich polityków, ale również tych zagranicznych ma w sobie odrobinę kontrowersji. Mowa w końcu o osobach z drażliwej i wrażliwej dziedziny życia. Przy większości czy to książek, czy filmów biograficznych pojawiają się zarzuty o kłamstwa, o selektywne przedstawianie faktów, o niedopowiedzenia i tym podobne… Niektóre biografie polityków są natomiast zakazane z racji tego, że mowa o postaciach – lekko mówiąc – kontrowersyjnych. W tym kontekście wyróżnia się zdecydowanie książka “Mein Kempf”, biblia nazistów, którą napisał Adolf Hitler.
Filmy, ale przede wszystkim książki o liderach politycznych nie muszą jednak dotyczyć tych, którzy są już na emeryturze, bądź nie żyją. Także ci nadal działający w sektorze rządzenia przedstawiają swoim wyborcom czy sympatykom historie własnego życia. Czasami też są to produkcje i książki pisane przez dziennikarzy, prezentujące różne fakty, których politycy woleliby nie publikować. Dużo też zależy od popularności wybranych polityków w danej chwili.
Na ogół najlepsze filmy biograficzne kręcą Amerykanie. Wiele ich produkcji otrzymywało nagrody, jak ”Lincoln”, “Ghandi” czy “Czas mroku”.
Wśród książkowych biografii polityków dominują przedstawiciele Stanów Zjednoczonych, ale swoje biografie lub autobiografie mają niemal wszyscy najważniejsi przywódcy świata.