
Człowiek Roku tygodnika Time to nagroda dla osoby, która zdaniem redakcji miała największy wpływ na wydarzenia na świecie w danym roku. Jaka jest historia wyróżnienia i kto może zostać Człowiekiem Roku 2026?
Codziennie znajdujemy się w wirze informacji o kolejnych wydarzeniach na światowej scenie politycznej, w których przewijają się nazwiska liderów największych mocarstw na naszej planecie. Ze względu na swoją obecność przy kluczowych sprawach dla losów świata to właśnie ci ludzie za każdym razem znajdują się w szerokim gronie faworytów do tytułu Człowieka Roku tygodnika Time.
Warto przy tym zaznaczyć, że nie zawsze jest to nagroda za heroizm i wybitne osiągnięcia na arenie międzynarodowej. Z definicji wyróżnienia dowiadujemy się, że człowiekiem roku może być ktoś, kto ma wpływ na wydarzenia na świecie zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym kontekście. Które osoby sięgały zostawały Człowiekiem Roku tygodnika Time w przeszłości i kto może zyskać ten tytuł w 2025 roku?
“Time” to amerykański tygodnik społeczno-polityczny, który został założony w 1923 roku przez Britona Haddena i Henry’ego Luce’a. Od początku głównym celem redakcji czasopisma było komentowanie bieżących spraw poruszających czytelników, często w nieco złośliwym stylu zmuszającym do refleksji. Kamień milowy w rozwoju tygodnika nastąpił cztery lata po jego założeniu, a więc w 1927 roku, kiedy po raz pierwszy przyznano nagrodę dla Człowieka Roku, która z czasem zaczęła przyciągać uwagę całego świata. Pierwszym laureatem wyróżnienia był amerykański lotnik Charles Lindbergh, którego uznaje się za pierwszego człowieka w historii, który przeleciał bez międzylądowań przez Ocean Atlantycki między Europą a Ameryką Północną.
Zdecydowanie najczęściej tytuł Człowieka Roku tygodnika Time przypadał prezydentom Stanów Zjednoczonych. Spośród innych krajów Człowiekiem Roku często zostawali także przywódcy Związku Radzieckiego (6 tytułów) i Niemiec (4 tytuły).
Przez cały XX wiek tytuł nosił nazwę Man of the Year – Mężczyzna Roku, tak więc w zdecydowanej większości przypadków zdobywali go mężczyźni. Wyjątkowe sytuacje miały miejsce w 1938, 1952 i 1986 roku, kiedy wyróżnione zostały odpowiednio Wallis Simpson, Elżbieta II i Corazon Aquino i zmieniono nazwę nagrody na Woman of the Year (Kobieta Roku). Od 1999 roku ostatecznie tytuł nosi neutralną nazwę Człowieka Roku (Person of the Year) i mogą go zdobywać zarówno kobiety, jak i mężczyźni.
Co ciekawe, zdarzały się lata, w których po tytuł sięgało po kilka osób jednocześnie. Na przykład, w 1937 roku byli to prezydent Chin i jego żona, a w 1968 wyróżniona mogła poczuć się NASA, bo po nagrodę przyznano trzyosobowej załodze statku kosmicznego Apollo 8
Kilka razy tytuł zdobywały też nieokreślone grupy osób, takie jak “żołnierz amerykański” (1950), “węgierski powstaniec” (1956), czy “protestujący” (2011). Dwukrotnie nagrodę przemianowano – w 1982 roku Maszyną Roku został komputer, a sześć lat później Time wyróżniło Planetę Roku, którą została “zagrożona Ziemia”. W 2022 wraz z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim nagrodę otrzymał szeroko pojęty “Duch Ukrainy”, jako poczucie w narodzie walczącym o wolność i niepodległość.
Oto wszyscy nagrodzeni tytułem Człowieka Roku Time od początku istnienia wyróżnienia aż do dzisiaj.
Jak dotąd 13 światowych przywódców zdobyło tytuł Człowieka Roku Time więcej niż raz. W zdecydowanej większości są to prezydenci USA, których jest na tej liście aż dziesięciu. Są to: Franklin Delano Roosevelt (rekordzista – 3 wyróżnienia: 1932, 1934, 1941), Harry Truman (1945, 1948), Dwight Eisenhower (1944, 1959), Lyndon Johnson (1964, 1967), Richard Nixon (1971, 1972), Ronald Reagan (1980, 1983), Bill Clinton (1992, 1998), George W. Bush (2000, 2004), Barack Obama (2008, 2012) i Donald Trump (2020, 2024). Listę uzupełniają dwie postacie z różnych epok Związku Radzieckiego – Józef Stalin (1939 i 1942) i Michaił Gorbaczow (1987 i 1989) oraz przywódca Chin Deng Xiaoping (1978, 1985).
Choć ogólnie postrzega się tytuł Człowieka Roku tygodnika Time jako prestiżowe wyróżnienie, to redakcja nie uniknęła kontrowersyjnych wyborów. Najczęściej wpisują się one w zasadę, że zdobywca wyróżnienia może mieć też negatywny wpływ na wydarzenia na świecie.
Na liście zdobywców nagrody uwagę zwracają nazwiska zbrodniarzy wojennych takich jak Adolf Hitler czy Józef Stalin. Niezbyt pozytywnie mogą być też odbierane tytuły Człowieka Roku dla przywódcy ZSRR Nikity Chruszczowa i Ajatollaha Chomeiniego, który w 1987 roku doprowadził do zmiany ustroju politycznego w Iranie z monarchii konstytucyjnej na republikę islamską.
Dwóch Polaków zostało wyróżnionych tytułem Człowieka Roku Time. W 1981 roku był to lider “Solidarności” Lech Wałęsa, który znacznie przyczynił się do powrotu demokracji do naszego kraju i został wyróżniony za swoje działania w tym kierunku. Dla byłego prezydenta Polski jest to jedno z najważniejszych międzynarodowych wyróżnień obok Pokojowej Nagrody Nobla, którą otrzymał 2 lata później.
W 1994 Człowiekiem Roku Time został także papież Jan Paweł II. W tym przypadku redakcja Time doceniła jego aktywność w wielu debatach publicznych, która została zapisana m.in. w wydanym w tamtym roku obszernym wywiadzie “Przekroczyć próg nadziei”, w którym podzielił się swoimi refleksjami na temat wiary, kultury, historii Kościoła i życia prywatnego.
Tytuł Człowieka Roku Time jest przyznawany dopiero w grudniu, tak więc trudno jednoznacznie wskazać faworyta do tego wyróżnienia za bieżący rok.. Jest też możliwe, że po raz kolejny wyróżnienie będzie z gatunku tych symbolicznych i tytuł przypadnie organizacji międzynarodowej (np. ONZ), tak jak w 2025 roku AI.
Tygodnik Time przyznaje tytuł Człowieka Roku od 1927 roku
Jak dotąd to wyróżnienie spotkało dwóch Polaków – Lecha Wałęsę (1981) i Jana Pawła II (1994).