Członkowie Unii Europejskiej. Jak zmieniała się UE w ostatnich latach?

Dodaj Typelka jako preferowane źródło w Google Nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach →

Członkowie Unii Europejskiej tworzą fascynującą mozaikę kultur i tradycji. Zjednoczeni wspólnymi wartościami od czasu historycznego planu Schumana z 1950 roku. Ta potężna wspólnota, formalnie ustanowiona traktatem z Maastricht, przeszła spektakularną ewolucję – od sześciu założycieli do dwudziestu siedmiu obecnych członków.

---

Podczas gdy Chorwacja pozostaje najmłodszym członkiem rodziny unijnej, kolejne państwa, w tym dotknięta wojną Ukraina, stoją u bram Wspólnoty, gotowe dołączyć do jednego z najambitniejszych projektów integracyjnych w dziejach ludzkości.

Członkowie Unii Europejskiej. Jak zmieniała się liczebność?

Historia integracji europejskiej sięga 9 maja 1950 roku, gdy Jean Monnet wraz z Robertem Schumanem opracował plan Schumana, który zyskał uznanie w oczach świata. Ta data jest dzisiaj uważana za dzień utworzenia Unii Europejskiej, który upamiętniamy co roku podczas obchodów Dnia Europy. Początkowo, w 1958 roku, powstała Europejska Wspólnota Gospodarcza z sześcioma państwami założycielskimi. Unia Europejska jaką znamy, formalnie powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. W kolejnych dekadach nastąpiło siedem rozszerzeń, z największym w 2004 roku, gdy dołączyło dziesięć nowych państw, w tym Polska. Obecnie, po Brexicie w 2020 roku, Unia liczy 27 państw członkowskich.

Państwa członkowskie UE – lista

Unia Europejska rozszerzała się stopniowo. Do sześciu państw założycielskich w 1958 roku stopniowo dołączyło dwadzieścia jeden państw, dając razem dwadzieścia siedem krajów członkowskich.

Kolejne rozszerzenia miały miejsce w: 1973 (Dania, Irlandia, Wielka Brytania), 1981 (Grecja), 1986 (Hiszpania, Portugalia), 1995 (Austria, Finlandia, Szwecja), 2004 (Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry), 2007 (Bułgaria, Rumunia) oraz 2013 (Chorwacja), przy czym w 2020 roku Wielka Brytania opuściła Wspólnotę.

 Poniżej znajduje się alfabetyczna lista wszystkich obecnych członków Unii Europejskiej:

1. Austria
2. Belgia
3. Bułgaria
4. Chorwacja
5. Cypr
6. Czechy
7. Dania
8. Estonia
9. Finlandia
10. Francja
11. Grecja
12. Hiszpania
13. Holandia
14. Irlandia
15. Litwa
16. Luksemburg
17. Łotwa
18. Malta
19. Niemcy
20. Polska
21. Portugalia
22. Rumunia
23. Słowacja
24. Słowenia
25. Szwecja
26. Węgry
27. Włochy

Najmłodszy członek wspólnoty

Chorwacja jest najmłodszym państwem członkowskim Unii Europejskiej, które dołączyło do Wspólnoty 1 lipca 2013 roku jako dwudziesty ósmy kraj. Jej proces trwał prawie dekadę, rozpoczynając się oficjalnie w 2003 roku złożeniem wniosku o członkostwo. Jej przyjęcie do wspólnoty przeszło przez długie negocjacje i reformy, które zakończyły się podpisaniem traktatu akcesyjnego 9 grudnia 2011 roku. Od czasu dołączenia Chorwacji żaden nowy kraj nie został przyjęty do Unii Europejskiej, choć kilka państw posiada status kandydata.

Warto zauważyć, że wraz z rozszerzaniem się Wspólnoty, coraz większego znaczenia nabierała kwestia obronności Unii Europejskiej. Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa stała się jednym z priorytetów, szczególnie w obliczu zmieniającego się środowiska geopolitycznego i nowych zagrożeń.

Kraje, które opuściły UE

Wielka Brytania jest jedynym państwem, które kiedykolwiek opuściło Unię Europejską. Nastąpiło to oficjalnie 31 stycznia 2020 roku po 47 latach członkostwa, w wyniku referendum z 2016 roku, w którym 51,9% głosujących opowiedziało się za wyjściem. Główne powody Brexitu obejmowały obawy dotyczące imigracji, pragnienie odzyskania pełnej suwerenności narodowej, sprzeciw wobec biurokracji unijnej oraz chęć niezależnego zawierania umów handlowych z krajami spoza UE.

Proces wyjścia był długotrwały i skomplikowany. W wyniku opuszczenia Wspólnoty, Wielka Brytania weszła w okres przejściowy do końca 2020 roku, po którym zaczęła funkcjonować w nowej rzeczywistości gospodarczej i politycznej. Brexit wywołał liczne dyskusje na temat przyszłości integracji europejskiej i pytania o to, czy Unia Europejska się rozpadnie w obliczu rosnących niepokojów o przyszłość  w niektórych państwach członkowskich.

Kto aspiruje do dołączenia do Unii Europejskiej?

Obecnie osiem państw posiada oficjalny status kandydata do członkostwa w Unii Europejskiej. Są to: Albania, Czarnogóra, Macedonia Północna, Mołdawia, Serbia, Turcja, Ukraina oraz Bośnia i Hercegowina. 

Najbardziej zaawansowane w procesie akcesyjnym są Czarnogóra i Serbia, które rozpoczęły negocjacje w 2012 i 2014 roku, natomiast Ukraina i Mołdawia otrzymały status kandydata w czerwcu 2022 roku w następstwie rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Ponadto Kosowo i Gruzja wyraziły chęć dołączenia do Unii Europejskiej. Gruzja złożyła nawet wniosek o członkostwo w 2022 roku, ale otrzymała jedynie “perspektywę europejską”, a nie pełny status kandydata. To zdecydowanie odzwierciedla złożoność geopolityczną i wyzwania związane z dalszym rozszerzaniem UE.

Instytucje Unii Europejskiej. Kto decyduje we wspólnocie?

Główne instytucje decyzyjne Unii Europejskiej to Parlament Europejski (na czele którego stoi przewodnicząca Roberta Metsola), Rada Europejska (kierowana przez przewodniczącego Charlesa Michela), Rada Unii Europejskiej (z rotacyjną prezydencją sprawowaną przez państwa członkowskie) oraz Komisja Europejska (której przewodniczy Ursula von der Leyen).

Parlament Europejski, wybierany bezpośrednio przez obywateli UE co pięć lat, współtworzy prawo unijne wraz z Radą UE, podczas gdy Komisja Europejska pełni funkcję organu wykonawczego, proponując nowe akty prawne. Nadzoruje też ich wdrażanie. Istotną rolę odgrywają również Trybunał Sprawiedliwości UE (zapewniający jednolitą interpretację prawa unijnego) oraz Europejski Bank Centralny (kierowany przez Christine Lagarde), odpowiedzialny za politykę pieniężną strefy euro.

Współczesne wyzwania, takie jak pandemia COVID-19, kryzys migracyjny czy zmiany klimatyczne, wymagają od instytucji unijnych coraz większej elastyczności i zdolności do szybkiego reagowania. Jednocześnie UE musi zachować balans pomiędzy pogłębianiem integracji a respektowaniem suwerenności państw członkowskich, i to stanowi jedno z największych wyzwań dla przyszłości projektu europejskiego.