Czytasz: Program Rodzina 800+. Jaki wpływ ma program na dzietność w Polsce?
-
01
Program Rodzina 800+. Jaki wpływ ma program na dzietność w Polsce?
Program Rodzina 800+ działa już on niemal dekady w Polsce, który na początku był programem 500+.
Czy ten z założenia prospołeczny program przyniósł i przynosi on efekty i miał odbicie w statystykach dotyczących dzietności? Jakie zmiany nastąpiły po 20 października 2026 roku?
Czym jest 800+?
Zanim przejdziemy do najważniejszych postawiony na początku tekstu pytań, warto sprecyzować czym jest w ogóle z założenia program 800+ i kto go wprowadził. Jeszcze jako 500+ program ten wszedł w życie dokładnie 1 kwietnia 2016 i nie był żartem na Prima Aprillis, lecz spełnieniem jeden z wyborczych obietnic Prawa i Sprawiedliwości. Był to sztandarowy program w ramach polityki społecznej, który miał wpłynąć pozytywnie na dzietność w Polsce oraz poprawić status rodzin wychowujących dzieci. 800+ (a do 2024 roku 500+) to program polegający na comiesięcznym wypłacaniu rodzinom określonej sumy pieniędzy. Prawo do świadczenia w ramach programu Rodzina 800+ przysługuje każdemu, kto wychowuje dziecko i nie podlega opodatkowaniu. Świadczenie otrzymują rodzice lub opiekunowie prawni dziecka od momentu jego narodzin aż do ukończenia 18 roku życia. Jedyną formalnością jest złożenie odpowiedniego wniosku w odpowiednim czasie. Złożenia wniosku można dokonać poprzez bankowość elektroniczną, wniosek możesz złożyć również w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Komu przysługuje świadczenie wychowawcze?
Tak jak wspomnieliśmy, 800+ przysługuje jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu lub opiekunowie faktycznemu. Świadczenie wychowawcze na jedno dziecko wynosi 800+, a na drugie i kolejne tyleż samo. Program 800+ obejmuje wszystkie dzieci do 18 roku życia. W tym przypadku nie ma kryterium dochodowego. Jak można się domyślać świadczenie 800+, a wcześniej 500+ to bardzo kosztowny program, który po wyborach parlamentarnych 2023 nie tylko nie został zniesiony, ale tak jak pisaliśmy, kwota została powiększona z powodu rosnącej inflacji, cen i kosztów życia w Polsce. W 2016 roku koszt programu przekroczył 17 miliardów złotych.
Po 23 lutego 2022 roku i inwazji Rosji na Ukrainę, świadczenie wychowawcze 800+ przysługuje również Ukraińcom. O 800+ starać się mogą obywatele tego kraju, którzy legalnie wjechali do Polski po 23 lutego 2022 roku, mają pod swoje pieczą dziecko i spełniają warunki określone w ustawie.
Co istotne 1 czerwca 2026 roku rozpoczyna się kolejny okres świadczeniowy trwający do 31 maja 2027 roku, jednak najważniejszą kwestią jest zmiana w zasadach przyznawania 800+. Oprócz obowiązku edukacyjnego o 1 lutego 2026 roku w życie weszły nowe zasady dla cudzoziemców, a świadczenie będzie mocniej powiązane z legalnym pobytem w Polsce. faktycznym zamieszkaniem dziecka w kraju oraz aktywnością zawodową.
Od lutego 2026 ważna będzie zgodność danych z wniosku z danymi ZUS, urzędów skarbowych, czy systemami meldunkowymi. Zmiany w przepisach pozwalają ZUS sprawdzać czy beneficjent przebywa w Polsce.
20 października 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o automatycznym odnawianiu świadczenia 800+ na kolejny rok. Do tej pory rodzice każdego roku musieli składać nowy wniosek. Od tej daty ZUS, przy użyciu systemu teleinformatycznego, będzie sam przedłużał prawo do świadczenia na podstawie danych, które zostały wcześniej podane przez rodzica lub opiekuna. Rodzice jedynie będą musieli zawiadamiać ZUS o każdej zmianie mającej wpływ na prawa do świadczenia wychowawczego, ale też np. o zmianie danych osobowych.
Planowany termin rozpoczęcia działania nowych zasad to okres świadczeniowy 2027/2028, który rozpocznie się 1 czerwca 2027 roku.
Czy świadczenie 800+ zostanie podniesione?
Po podniesieniu w 2024 roku kwoty z 500 do 800 złotych na dziecko, co pewien czas wracają spekulację dotyczącą kolejnego podwyższenia kwoty 800+. Wśród polityków różnych opcji pojawiają się takie pomysły. Na początku 2025 roku sporo mówiło się o tym, że program zmieni się w przyszłości na 1000+. Jeden z kandydatów na prezydenta RP, Karol Nawrocki w wywiadach nie ukrywał, że: “Powinniśmy rozmawiać o progresji programu rodzina 800+”. Oznaczać by to miało podwyżkę świadczeń, ale na drugie i kolejne dziecko. Z kolei pani minister polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zapytana o 1000+ odpowiedziała, że: Nie toczą się żadne prace na temat 800 plus”. Nie da się zapomnieć, że każde zwiększenie świadczeń ma wpływ np. na inflację oraz poziom bezrobocia. Każda zmiana musi więc być poprzedzoną szczegółową analizą zalet i wad.
Wpływ 800+ na dzietność
Program Rodzina 800+ miał poprawić sytuację materialną rodzin, ich komfort życia oraz wpłynąć pozytywnie na dzietność. Jeśli chodzi o ten pierwszy punkt, to faktycznie on zadziałał, gdyż rodziny stać rzeczy potrzebne każdemu dziecku, a znacznie więcej rodzin zaczęło wyjeżdżać na wakacje czy na długie weekendy. Z pewnością podniesienie świadczenia oraz zwiększenie pensji minimalnej bardzo pozytywnie odbiło się na sytuacji finansowej wielu rodzin.
Dużo gorzej wygląda jednak realizacja drugiego zadania, bo niestety ale demografia i liczby ją prezentujące są nieubłagane. Jeszcze przez pierwszy rok działania programu (2016-2017) liczba urodzeń dzieci w Polsce rosła, to od tamtej pory systematycznie i coraz mocniej spada. Nie pomaga nawet to, że w wieku rozrodczym są rodziny wyżu demograficznego lat 80 XX wieku. Prognozy są coraz gorsze, bo ludzie z tego wyżu skończyli, albo kończyć będą 40 lat, a kolejne pokolenia inaczej podchodzą do tematów kariery zawodowej, życia w związku i zakładania rodzin.
Świadczenia wychowawcze w innych państwach
Czy polski program 800+ to ewenement na skalę europejską? Jak jest w innych krajach Unii Europejskiej? Tak jak w przypadku wieku emerytalnego, tak i w przypadku programów socjalnych, poszczególne kraje różnią się. W Niemczech istnieje odpowiednik 800+, jest to zasiłek “Kindergeld”, który wypłacany jest aż do momentu podjęcia pracy przez dziecko, ale maksymalnie do ukończenia 25. roku życia. Obecnie jest to 250 euro na każde dziecko. W Wielkiej Brytanii mamy do czynienia z programem “Child Benefit” w wysokości 26.05 funtów tygodniowo na pierwsze lub jedyne dziecko oraz 17.25 funtów tygodniowo na każde kolejne dziecko. Z kolei we Francji działa świadczenie wychowawcze „Allocations familiales” w wysokości niecałych 300 euro. Swoje programy posiadają również takie kraje, jak: Litwa, Luksemburg, Belgia.
💲 Czym jest 800+?
Program Rodzina 800+ to świadczenie przysługujące rodzinom wychowującym co niemniej jedno dziecko w postaci comiesięcznego przelewu 800 złotych za każde dziecko. O 1 czerwca 2025 wpływ na świadczenie będzie miał obowiązek uczęszczania do polskiej szkoły, a od lutego 2026 ZUS ma większą kontrolę nad poprawnością świadczeń.
🗓 Kiedy wprowadzono 800+?
800+, jeszcze jako świadczenie 500+ wprowadzono 1 kwietnia 2016 przez rząd Prawa i Sprawiedliwośc
✍️ Czy wniosek o 800+ trzeba odnawiać?
Od 1 czerwca 2027 roku wniosku będą przez ZUS automatycznie odnawiane.
