
Star Trek to franczyza, która stała się kultowa wśród fanów science fiction. Co się do niej zalicza i co wpłynęło na jej fenomen?
Star Trek to w dosłownym tłumaczeniu na język polski “gwiezdna wędrówka”. Trzeba przyznać, że jest to dość długa eskapada, bo do franczyzy zalicza się mnóstwo tytułów z rozmaitych gałęzi rozrywki – są to seriale telewizyjne, filmy, książki, komiksy, gry komputerowe i gry planszowe. Jeżeli zatem ktoś jest fanem Star Treka, może pozostać w tym uniwersum tak długo, jak tylko chce. Cała franczyza zyskała popularność porównywalną do “Gwiezdnych Wojen“, a już niedługo będzie obchodzić 60-lecie istnienia, tak więc warto poznać jej historię i poszczególne elementy. Zapraszamy do naszej Gwiezdnej Wędrówki!
W 1966 roku w amerykańskiej stacji telewizyjnej NBC pojawiły się pierwsze odcinki serialu “Star Trek”. Co ciekawe, początkowo produkcja nie miała zbyt dużej oglądalności i już po trzech latach podjęto decyzję o zakończeniu emisji. Dzisiaj to nie do pomyślenia, jeżeli weźmiemy pod uwagę takie postacie, jak kapitan James T. Kirk (William Shatner), Spock (Leonard Nimoy) czy dr Leonard McCoy (DeForest Kelley). “Star Trek” otrzymał jednak drugą szansę dzięki powtórkom, które pojawiały się na innych kanałach telewizyjnych w późniejszych latach.
Z czasem zyskał status kultowego serialu science-fiction, na co zapracował sobie m.in. odważnym jak na tamte czasy brakiem uprzedzeń społecznych i politycznych – na pokładzie statku Enterprise pojawiła się czarnoskóra oficerka łącznościowa, sternik był pochodzenia japońskiego, a nawigatorem był Rosjanin. Po uzyskaniu drugiego życia oryginalny serial “Star Trek” otrzymał m.in. dwie prestiżowe nagrody Hugo przyznawane utworom science-fiction i fantasy. W kolejnych latach zaczęto realizować nowe tytuły związane ze “Star Trekiem”, takie jak seriale animowane i seriale fabularne o kolejnych pokoleniach bohaterów, co doprowadziło do rozrostu uniwersum i stałym zakorzenieniu w świadomości fanów produkcji tego gatunku.
Akcja “Star Trek” rozgrywa się w XXIII w. Głównym miejscem akcji jest statek kosmiczny USS Enterprise, który podróżuje między układami planetarnymi. Jego załoga ma rozmaite zadania, zarówno te dyplomatyczne, jak i naukowe. Ziemia uchodzi za centrum Zjednoczonej Federacji Planet, która jest wielkim jednolitym państwem złożonym z ponad 100 planet. Poza ludźmi poznajemy też humanoidalne rasy mieszkańców planet Wolkan, Andoria i Tellar. Za największych antagonistów Federacji uchodzą z kolei Klingoni zamieszkujący planetę Qo’nOS. Pozycja Ziemian w uniwersum “Star Treka” oznacza, że załoga statku Enterprise ma na swoich barkach dużą odpowiedzialność. To czasami prowadzi do konfliktów ze względu na różnorodność charakterów głównych bohaterów serialu, ale wszystko jest rozwiązywane przez dowódcę statku, Jamesa T. Kirka.
W późniejszych produkcjach poznajemy kolejną postać, która zyskała status kultowej – kapitana Jeana-Luca Picarda, w którego wciela się Patrick Stewart. Poza tym w fabule dochodzi do sporej zmiany, bo Imperium Klingońskie zawiązuje sojusz ze Zjednoczoną Federacją Planet. Największymi przeciwnikami głównych bohaterów stają się przedstawiciele innych ras, m.in. Romulanie, Kardasjanie czy Borg. Kluczowym wątkiem stają się trudne relacje załogi z Q – postacią mającą wszechmoce we wszechświecie, która dopuszcza się różnych podstępów i manipulacji przez całą fabułę późniejszych sezonów “Star Trek”.
Wspomniane dwa sezony franczyzy są bezsprzecznie uważane za podstawę jej światowego fenomenu, ale w późniejszych latach realizowano także kolejne produkcje, w których poznawaliśmy losy późniejszych pokoleń załogi statku Enterprise.
Premiery filmowe i serialowe związane z franczyzą “Star Trek” weszły na stałe do świadomości fanów kinematografii. Jak dotąd powstało 14 filmów i 13 seriali zaliczających się do tej serii.
Jak wspominamy wcześniej, jak dotąd powstało franczyza “Star Trek” wyprodukowała jak dotąd 13 seriali.
Główni bohaterowie serii Star Trek to członkowie załogi statku kosmicznego Enterprise. Na przestrzeni lat w główne postacie wcielało się po kilku aktorów i aktorek. My skupiliśmy się na bohaterach z oryginalnej serii oraz z serialu “Następne pokolenie”, choć warto zaznaczyć, że we wszystkich wymienionych wyżej filmach i serialach było ich znacznie więcej.
Serial “Star Trek” został stworzony przez amerykańskiego scenarzystę i producenta telewizyjnego Gene’a Roddenberry’ego (1921-1991). To nie wszystkie tytuły w jego dorobku – był także pomysłodawcą seriali “Andromeda” i “Ziemia: Ostatnie starcie”. Co ciekawe, za wszystkie te zasługi, ale głównie za stworzenie “Star Treka” imieniem Roddenberry’ego nazwano jedną z planetoid z pasa głównego asteroid okrążających Słońce.
Jeżeli ktoś chciałby obejrzeć wszystkie filmy i seriale Star Trek w kolejności chronologicznej, oto ich lista uszeregowana pod względem daty premiery.
Tytuły związane z franczyzą “Star Trek” są dostępne na wielu serwisach VOD w Polsce. Na przykład, oryginalną serię z lat 60. można oglądać na platformie Netflix, a jeżeli ktoś jest fanem nowszych produkcji, w większości są dostępne na SkyShowtime.
Jak dotąd powstało 14 filmów przedstawiających losy bohaterów “Star Treka”.
Oryginalny serial o załodze statku Enterprise był emitowany po raz pierwszy w latach 1966-1969.
Serial “Star Trek: Akademia Gwiezdnej Floty” będzie miał swoją premierę w lutym 2026 roku.