
Dług publiczny Polski rośnie, a jego wysokość zależy od przyjętej metodologii obliczeń. Na koniec II kwartału 2026 roku wynosił od 2,1 do 2,6 bln zł. Sprawdź, jak powstaje zadłużenie państwa, jakie limity obowiązują w Polsce i kto pożycza rządowi pieniądze.
Dług publiczny to suma zobowiązań państwa wobec wierzycieli krajowych i zagranicznych. Zobowiązania te zaciągane są przez podmioty sektora finansów publicznych, np. rząd, samorządy oraz fundusze celowe (np. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych). Składnikami długu publicznego w Polsce są m.in.
Powstaje on w efekcie kumulowania się rocznych deficytów budżetowych. To stan, w którym wydatki państwa przekraczają dochody z podatków i innych źródeł. W praktyce oznacza to, że każdy kolejny deficyt budżetowy negatywnie wpływa na finanse kraju i prowadzi do narastania długu publicznego. Gdy wymknie się to spod kontroli, może grozić katastrofą.
Dług publiczny i deficyt budżetowy to dwa różne pojęcia finansowe, jednak bezpośrednio ze sobą powiązane w relacji przyczynowo-skutkowej. Deficyt budżetowy jest roczną różnicą pomiędzy wydatkami i przychodami kraju i wskazuje na to, że zadłużenie Polski rośnie. Dług publiczny to z kolei wartość, która zwiększa się wraz z każdym kolejnym deficytem lub maleje w przypadku nadwyżki budżetowej.
Polska i Unia Europejska stosują różne metodologie obliczeń, w związku z tym w kontekście długu publicznego Polski mogą pojawiać się dwie różne wartości. Nie zmienia to faktu, że to zadłużenie istnieje i z roku na rok niebezpiecznie się zwiększa, na czym cierpi budżet państwa.
W Polsce zastosowanie ma metodologia krajowa, której podstawą jest Ustawa o finansach publicznych. Zgodnie z nią do Państwowego Długu Publicznego zaliczane są tylko zobowiązania wybranych instytucji i nie obejmuje to funduszów celowych lokowanych poza budżetem centralnym. Dotyczy to m.in. środków lokowanych w Polskim Funduszu Rozwoju (PFR), Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), Krajowym Funduszu Drogowym (KFD) czy Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.
Dla porównania w metodologii unijnej stosuje się standard rachunkowości ESA 2010, który uwzględnia więcej podmiotów. Unijna metoda nakazuje włączanie do długu publicznego kraju członkowskiego również zobowiązań zaciąganych przez fundusze celowe. Podstawą obliczeń jest założenie, że to państwo gwarantuje i ostatecznie spłaca długi funduszy celowych, dlatego należy uwzględniać je w ostatecznym rozrachunku.
WAŻNE: W zależności od zastosowanej metodologii obliczeń, dług publiczny Polski może różnić się nawet o kilkaset miliardów złotych.
Zastanawiasz się, ile wynosi dług publiczny Polski? Liczby nie napawają optymizmem. Poniżej dane opublikowane na koniec II kwartału 2026 roku przez Ministerstwo Finansów oraz Eurostat:
W porównaniu z I kwartałem 2026 roku dług publiczny Polski wzrósł kolejno o 154,1 mld zł (w ujęciu unijnym) i 139,6 mld zł (w ujęciu krajowym).
Z perspektywy ekonomii istotna jest nie tylko ostateczna wartość długu publicznego, ale też jej relacja do PKB. To ten parametr odzwierciedla realną zdolność państwa do spłaty swoich zobowiązań w długiej perspektywie. Jeżeli cała gospodarka rośnie szybciej, to nominalny wzrost zadłużenia jest mniej odczuwalny. Sytuacja jest niebezpieczna dopiero wtedy, gdy zadłużenie kraju znacznie wyprzedza tempo wzrostu gospodarczego. Na wysokość długu publicznego wpływa nie tylko tempo wzrostu gospodarczego, ale również poziom bezrobocia, który przekłada się na dochody podatkowe państwa i wydatki na świadczenia społeczne.
Na koniec II kwartału 2026 roku dług publiczny Polski wynosił:
Niestety Polska w ostatnich miesiącach odnotowuje jeden z najszybszych przyrostów relacji długu do PKB w całej Unii Europejskiej na poziomie blisko 7 proc. w skali roku. Jest to związane m.in. z rekordowymi wydatkami zbrojeniowymi oraz z wysokimi kosztami obsługi długu, które przekładają się na deficyty budżetowe.
Forum Obywatelskiego Rozwoju przygotowało wirtualny licznik długu, który umożliwia śledzenie na bieżąco wysokości długu publicznego w Polsce. Licznik dostępny jest na stronie internetowej https://dlugpubliczny.org.pl/. Poza długiem publicznym znajdują się tam również informacje o długu będącym poza kontrolą polskiego parlamentu.
Ciekawostka: Przez kilka lat w centrum Warszawy u zbiegu Al. Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej stał neonowy Licznik Długu Publicznego. Z powodu zmian własnościowych oraz prac budowlanych na tym terenie, został zdemontowany.
Zgodnie z Ustawą o finansach publicznych oraz Konstytucją RP w Polsce obowiązują dwa limity oparte na relacji Państwowego Długu Publicznego do PKB. To bezpieczniki prawno-ekonomiczne, które mają zabezpieczać nasz kraj przed finansową katastrofą. Pełnią funkcję systemów wczesnego ostrzegania.
WAŻNE: Progi te odnoszą się do Państwowego Długu Publicznego liczonego wg metodologii krajowej. W przeszłości obowiązywały jeszcze dwa progi sanacyjne na poziomie 43 proc. i 48 proc. PKB, które zobowiązywały rząd do wdrożenia polityki informacyjnej i działań kontrolnych. Zniesiono je w 2014 roku.
Dokładnie 29 września 2026 roku Rada Ministrów przyjęła „Strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2027–2030”. Najważniejsze założenia tej strategii to:
W optymistycznym scenariuszu wdrożenie tej strategii ma zapewnić stabilne i bezpieczne sfinansowanie potrzeb pożyczkowych państwa i jednocześnie zmniejszać koszty obsługi zadłużenia w długiej perspektywie.
Dług publiczny Polski rośnie, a jego wysokość i relacja do PKB zależą od przyjętej metodologii obliczeń. Strategia zarządzania zadłużeniem na lata 2027–2030 zakłada utrzymanie długu krajowego poniżej konstytucyjnego limitu 60 proc. PKB, jednak realizacja tego celu będzie wymagała kontroli wydatków i kosztów obsługi zobowiązań.
Dług publiczny Polski wynosi 2 147,8 mld zł (metodologia krajowa) lub 2 598,3 mld zł (metodologia unijna).
Konstytucyjny limit długu publicznego w Polsce wynosi 60 proc. PKB.
Dług publiczny finansowany jest przede wszystkim przez emisję skarbowych papierów wartościowych (np. obligacji) oraz zaciąganie kredytów w bankach krajowych i zagranicznych.