Luiz Inacio Lula da Silva: od robotnika do prezydenta Brazylii

Dodaj Typelka jako preferowane źródło w Google Nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach →

Luiz Inacio Lula da Silva to jeden z najbardziej wpływowych polityków Ameryki Południowej. Poznaj jego sylwetkę, drogę od robotnika do urzędu prezydenta Brazylii oraz plany na najbliższe wybory prezydenckie. Czy ponad 80-letni polityk znów powalczy o reelekcję?

---

Kim jest Lula da Silva: najważniejsze fakty

Luiz Inacio Lula da Silva, powszechnie znany jako Lula, to jeden z najważniejszych polityków w historii Ameryki Południowej. Obecnie po raz trzeci sprawuje urząd prezydenta Brazylii. Urodził się 27 października 1945 roku w miejscowości Caetes w stanie Pernambuco. Pochodzi z ubogiej rodziny rolniczej, dzięki czemu już od najmłodszych lat doświadczył trudów życia i wyzwań, z którymi zmaga się przeciętna brazylijska rodzina. Doświadczenia te ukształtowały jego późniejsze poglądy społeczne i polityczne.

Swoją karierę zawodową rozpoczął jako pracownik fizyczny, w tym jako tokarz. Równolegle do tego zaczął działalność związkową. Wyznaje poglądy lewicowe i pro społeczne. Został współzałożycielem lewicowej Partii Pracujących (Partido dos Trabalhadores), której misją jest dbanie o interes pracowników oraz najuboższych grup społecznych. 

Dzieciństwo w nędzy i droga przez ruch związkowy

Sylwetka Luli da Silvy to przykład tego, jak z nędzy można wejść na salony, nie zapominając o swoim pochodzeniu. W dzieciństwie doświadczył on biedy i braku stabilizacji. Jego rodzina w poszukiwaniu lepszych warunków do życia przeniosła się do przemysłowego regionu Sao Paulo. Tam Lula szybko zakończył edukację, rozpoczynając pracę zarobkową i chcąc pomóc swoim najbliższym. Kształcił się w zawodzie tokarza i podjął pracę w lokalnych zakładach metalurgicznych.

Jeszcze w latach 70. XX wieku Luiz Inacio Lula da Silva zaangażował się w działalność związkową. W 1975 roku został przewodniczącym Związku Metalowców Sao Bernardo do Campo i Diademy, czyli jednego z najważniejszych ośrodków przemysłowych Brazylii. W okresie wojskowej dyktatury organizował strajki przeciw niskim płacom oraz postulował rozszerzenie praw pracowniczych. Dzięki temu zyskał ogromną popularność wśród robotniczego elektoratu. W 1980 roku został współzałożycielem Partii Pracujących. Kilkukrotnie startował w wyborach prezydenckich bez większych sukcesów aż do 2002 roku.

Pierwsze dwie kadencje prezydenckie 2003-2010

W 2002 roku Luiz Inacio Lula da Silva spełnił swoje polityczne marzenie i wygrał wybory prezydenckie w Brazylii. Urząd objął 1 stycznia 2003 roku. Było to symboliczne wydarzenie, ponieważ po raz pierwszy w historii Brazylii prezydentem został polityk wywodzący się z klasy pracującej i nieposiadający wyższego wykształcenia. W trakcie pierwszej kadencji doprowadził do poprawy sytuacji gospodarczej Brazylii, wzrostu wyników eksportu oraz zwiększenia znaczenia politycznego i gospodarczego kraju na arenie międzynarodowej.

W 2006 roku Lula został wybrany na drugą kadencję, którą oficjalnie rozpoczął w 2007 roku. W trakcie jego rządów w latach 2003-2010 Brazylia zanotowała wzrost gospodarczy i znaczny spadek bezrobocia. Przełożyło się to na poprawę warunków życia milionów ludzi. Administracja Luli skupiała się na utrzymaniu stabilności finansowej i rozbudowie programów społecznych. Ponadto kontynuowała ważne reformy gospodarcze oraz zwiększyła wydatki na edukację i służbę zdrowia. Gdy w 2010 roku odchodził z urzędu prezydenta, wciąż cieszył się wysokim poparciem społecznym.

Program Bolsa Familia i walka z ubóstwem

Za jedno z najważniejszych osiągnięć Luli w polityce krajowej uznaje się wdrożenie programu Bolsa Familia. To system socjalny skierowany do najuboższych rodzin, który uruchomiono w 2003 roku. W ten sposób rozwinięto już wcześniej stosowane programy wsparcia. Wszystko po to, aby ograniczyć skrajne ubóstwo i zapewnić dzieciom z biednych rodzin dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej oraz równe szanse w edukacji. Program ten stał się jednym z najbardziej znanych przykładów polityki społecznej w krajach rozwijających się. Pomógł milionom Brazylijczyków wyjść z biedy oraz ograniczył nierówności społeczne w tym kraju. W ramach walki z ubóstwem administracja Luli przygotowała strategię „Zero Hunger” (Fome Zero) ukierunkowaną na walkę z głodem w kraju.

Brazylia w grupie BRICS

W ramach polityki zagranicznej Luiz Inacio Lula da Silva stawiał na umacnianie pozycji Brazylii jako jednego z liderów państw rozwijających się i ważnego gracza na globalnym rynku. W ramach dwóch pierwszych kadencji postawił na uniezależnienie się od wielu dotychczasowych partnerów z Europy oraz od Stanów Zjednoczonych. W tym samym czasie zacieśniono współpracę z Rosją, Indiami, Chinami oraz Republiką Południowej Afryki. Doprowadziło to do powstania grupy BRICS, która uznawana jest za nieformalny sojusz największych gospodarek państw rozwijających się na świecie. W latach 2003-2010 oraz po ponownym dojściu do władzy Luli, Brazylia aktywnie wspierała rozwój współpracy handlowej, inwestycyjnej i technologicznej między członkami grupy, a także uczestniczyła w utworzeniu Nowego Banku Rozwoju. 

Afera Lava Jato, więzienie i powrót do władzy

Kariera polityczna Luiza Inacio Luli da Silvy wyhamowała wraz z aferą Lava Jato. Uznawana jest ona za największą aferę korupcyjną w historii Brazylii. Rozbudowane śledztwo ujawniło rozbudowany system łapówek i nielegalnego finansowania partii politycznych m.in. przez przedsiębiorstwa budowlane oraz państwowy koncern naftowy Petrobras. Byłemu prezydentowi udowodniono udział w procederze korupcyjnym, pranie pieniędzy oraz przyjęcie luksusowego apartamentu od firmy budowlanej OAS. 

W 2017 roku sąd skazał Lulę na karę 9 lat i 6 miesięcy więzienia. Rok później sąd drugiej instancji zaostrzył karę do 12 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności i w kwietniu 2018 roku. W trzeciej instancji orzekał Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości, który obniżył karę do 8 lat i 10 miesięcy. Przełom przyszedł w 2021 roku, gdy Federalny Sąd Najwyższy unieważnił wszystkie wyroki wobec Luli, uznając, że sprawy były prowadzone przez niewłaściwy sąd. Były prezydent spędził za kratkami 580 dni i nie mógł wystartować w wyborach w 2018 roku. Do gry wrócił po wyjściu z więzienia i od razu sondaże wyborcze dawały mu szansę na zwycięstwo w 2022 roku. Tak też się stało i Luiz Inacio Lula da Silva po raz trzeci został prezydentem Brazylii.

Trzecia kadencja i relacje z Waszyngtonem oraz Pekinem

Trzecia kadencja Luli rozpoczęła się w 2023 roku i potrwa do końca 2026 roku. W jej trakcie prezydent próbuje umiejętnie balansować pomiędzy relacjami ze Stanami Zjednoczonymi oraz Chinami, wykorzystując potencjał współpracy z obiema potęgami. Prezydent wybiera aktywną bezstronność i nie opowiada się za żadną ze stron globalnego konfliktu. Z punktu widzenia Brazylijczyków strategia ta okazuje się skuteczna, ponieważ Brazylia wciąż się rozwija, maksymalizuje zyski gospodarcze oraz zyskuje na znaczeniu politycznym. Mimo wszystko to Chiny pozostają głównym partnerem gospodarczym Brazylii, skupując m.in. rudę żelaza, ropę naftową czy soję. W kontekście polityki prowadzonej ze Stanami Zjednoczonymi punktem zapalnym są Ukraina i Strefa Gazy, a prezydent Lula opowiada się przeciw wysyłaniu broni na Ukrainę, co jego zdaniem przedłuża wojnę.

Czy Lula wystartuje w kolejnych wyborach prezydenckich? 

Tak, Luiz Inacio Lula da Silva zapowiedział, że wystartuje w kolejnych wyborach prezydenckich w Brazylii. Zgodnie z kalendarzem wyborczym odbędą się one w październiku 2026 roku. Luiz Inacio Lula da Silva będzie miał wówczas 81 lat i stanie przed szansą na czwarte zwycięstwo. Urzędujący prezydent będzie kandydował z poparciem Partii Pracujących.

---